رادیوآماتوری

 SSB 20 METER 2

 

( كيت گیرنده MULTI SSB‌)

 به تعداد محدود آماده عرضه

 به علاقمندان

 

ورود اعضاء

مرا بخاطر بسپار


شمارشگر بازدیدها

امروز33
دیروز35
هفته68
ماه826
کل بازدیدها118969

حاضرین در سایت

جدیدترین اعضاء

  • EliseEnfoneMew
  • JeanyopEnfoneMew
  • DagdalasEnfoneMew
  • CordalasEnfoneMew
  • AngelikaEnfoneMew

آمار سایت

تعداد اعضاء
284
تعداد مطالب
35
تعداد لینک ها
4
تعداد مرور مطالب
110494

با سلام خدمت دوستان و مخاطبين گرامي :

همانگونه كه وعده به تشريح مدارهاي HF داده شده بود ، هم اكنون به بررسي يكي از مهمترين قسمتهاي هر گيرنده وفرستنده يعني اسيلاتورميپردازيم :

 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در شكلهاي 1و2 دو نمونه از نوسان سازهاي (اسيلاتورoscillator) اوليه و لامپي نشان داده شده اند كه در شكل 1 اسيلاتور با فركانس متغير(vfo=variable frequency oscillator) دريك محدوده فركانسي معين و در شكل 2 اسيلاتور متغير در چندين محدوده فركانسي وقابل استفاده در فرستنده و گيرنده هاي چند بانده نشان داده شده است.

در ابتدا اينگونه اسيلاتورها داراي ثبات (stability) خوبي نبودند وبدليل تغييردرجه حرارت كه بدليل استفاده از لامپها ودماي محيط بوجود مي آمد ، ازفركانس كار خود خارج شده و سبب ناپايداري فركانسي اسيلاتور ميشدند .به همين دليل بود كه شنوندگان ايستگاههاي راديويي مجبور بودند تا هر از گاهي فركانس دستگاه خود را با امواج ارسالي ايستگاه فرستنده تطبيق دهند كه اين امر موجب نا رضايتي استفاده كننده را فراهم ميساخت . اين موضوع بخصوص در مواقع اضطراري استفاده از بيسيم ها چه در حوادث طبيعي همانند سيل وزلزله وچه در هنگام جنگ بين ملل مختلف خودنمايي ميكردودر برخي موارد استفاده ازاينگونه وسايل ارتباطي را كه دائماً محتاج تنظيم مجدد فركانس بودند را سخت وياغير ممكن ميساخت .

 4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

با اختراع ترانزيستورونيز بكارگيري روشهاي تكنيكي جديد تر بتدريج ثبات فركانسي اسيلاتورها نيز بهتر شد . در شكل 4 مداريك نوسانساز ترانزيستور اثر ميداني (FET) را مشاهده ميكنيد كه فركانس كار مدار توسط L1,C1,C2.C3,C5 تعييين ميگردد و ميتوان بوسيله خازن متغير C5 فركانس را در يك محدوده معين تغيير داد. يك روش براي ثبات كار فركانس اسيلاتور اين است كه آن را در يك محفظه فلزي قرارداد ، با اين روش تغييردماي محيط روي فركانس كمتر تاثيرميگذارد اما تغييرحرارت جزيي بلحاظ تلفات حرارتي قطعات هنوزدردسر سازاست . قدم بعدي استفاده از يك كنترل كننده حرارتي است كه در اين روش يك حرارت ثابت (معمولاً 55 الي 65 درجه سانتيگراد) درون محفظه فلزي كه درآن مدار نوسان سازوجود دارد ايجاد ميشود.

اين روش تا قبل از بكار گيري كنترل كننده هاي ديجيتالي اسيلاتورها متداول بود . روش بعدي استفاده از خازنهاي دقيقتروداراي تغييرات كمتردر درجه حرارتهاي مختلف بود و بكار گيري خازنهاي با تغييرات مخالف درمقابل درجه حرارتهاي مختلف نيزبه اين پايداري فركانسي تا حد قابل توجهي افزود . همانگونه كه در شكل 3 ملاحظه ميفرماييد ، وجود خازنهاي اضافي C7,C8,C9 كه ميتوانندمجموعه اي ازانوع خازن با تغيير ظرفيتي منفي يا مثبت انتخاب شوند ، جهت پايداري فركانسي بسيارموثرند چراكه اگر ظرفيت يكي از خازنها در اثربالارفتن حرارت محيط بيشتر شود ظرفيت خازن ديگركه در اثر بالارفتن حرارت كم ميشود اين تغييرات را خنثي ويا به حداقل ميرساند . لازم به ذكر است كه ميزان ثبات در اين مدارات بستگي مستقيم به انتخاب دقيق خازنهاي مذكوردارد .

دربهترين VFO يا اسيلاتورهاي با فركانس متغيرغير ديجيتالي مجموعه اي از روشهاي فوق مورد استفاده قرار ميگرفتند تا بهترين نتيجه جهت ثبات هر چه بيشتر حاصل شود .

با پيشرفت علوم مخابراتي وكاربرد مدولاسيونهاي مختلف با پهناي باند باريك لزوم بكارگيري روشهاي جديد براي ثبات بسيارخوب اسيلاتورهاي متغير احساس شد وبدينسان اولين كنترل كننده هاي ديجيتالي (PLL=Phase Locked Loop) در مدارات فرستنده و گيرنده بكار گرفته شدند چرا كه تغييرات فركانس در مدولاسيونهاي با پهناي باند كم بسيار محسوس تر است بخصوص درارسال و دريافت اطلاعات data وdigital mod .

 6

 

 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در شكل 5 ساختمان يك PLL يا كنترل كننده ديجيتالي فركانس را مشاهده ميكنيد . طرزكار مداربدين شرح است كه ابتدا فركانس مرجع با ثبات بالا به طبقه آشكار سازفازPLL وارد ميشود وبا فركانس ورودي از قسمت تقسيم كننده فركانس VCO مقايسه شده ودرصورت داشتن اختلاف فركانس ما بين دو ورودي اين تفاضل بصورت ولتاژدرخروجي آشكارساز فازظاهر ميگردد وپس از خذف نويزحاصله درطبقه فيلتر به قسمت اسيلاتوركنترل شونده با ولتاژياVCO (نمونه در شكل 6) ميرودكه درآن فركانس نهايي بتوسط ولتاژاعمال شده به نقطه A ساخته شده و به طبقات بعدي ميرود .در طبقه تقسيم كننده با اعمال دستوربوسيله سوئيچ يا ريزپردازنده ها ما ميتوانيم فركانس دقيق ومورد نظرمان را در خروجي VCO  داشته باشيم .

 به وسيله فركانس ورودي (F/IN) و تقسيم كننده ميتوان گام فركانسي يا Step Frequency را تعيين كرد . بعنوان مثال درصورتيكه بخواهيم فركانسي بين 10 مگاهرتزتا 11 مگاهرتزوبا قدمها ياSTEP 1كيلو هرتزرا در خروجي داشته باشيم ،

بايد فركانسي پايدار كه اغلب توسط كريستال كه ثبات خيلي خوبي دارد با فركانس 1كيلوهرتز ساخته و به وروديF/IN اعمال نمود وتقسيم كننده را نيز طوري برنامه ريزي كرد كه حاصل تقسيمات آن درخروجي اين طبقه 1 كيلوهرتز باشد . حال فرض كنيد خروجي VCO را قبلاً بر روي فركانس 10 مگاهرتزتنظيم نموده ايد واكنون به تقسيم كننده فرمان ميدهيد تا يكقدم بجلورفته كه در خروجي فركانسي برابر با 10001000هرتزيا 10001كيلوهرتزداشته باشيد. با اين كاروبدليل ايجاد اختلاف فازي كه بلحاظ اختلاف فركانس در ورودي طبقه آشكارسازفازبصورت ولتاژ DC در خروجي اين طبقه ظاهرشده ، فركانس VCOبا تغييرولتاژورودي در كسري از ثانيه بر روي فركانس مورد نظرقفل ميشود .

در شكل 6 مداريك VCO براي آشنايي بيشتر شما عزيزان آمده كه بسيار شبيه يك نوسان ساز ساده همانند شكل4 ميباشد با اين فرق كه بجاي خازن متغيير C5 كه بوسيله آن فركانس مدار را تغيير ميداديم در اين مدار وبدليل احتياج تغييرفركانس بوسيله ولتاژ از نوعي ديود كه داراي خاصيت تغيير ظرفيت خازني بنا به ولتاژ اعمال شده به آن ميباشدو آن را Varicap Diode مينامند ، استفاده شده است . اين قطعه در ظرفيت و انواع مختلف وبراي كاربردهاي گوناگون ساخته ميشود .

در مدارهاي پيشرفته امروزي ازنوسان سازهاي ديجيتالي جديدي استفاده ميشود كه احتياجي به مدار VCO نداشته و فركانس مستقيماً درداخل خود قطعه يا CHIP ساخته ميشودوبه آن Direct Digital Synthesis يا DDS ميگويند . اين قطعه داراي دقت بسيار بالايي است و ميتواند فركانسهايي در يك پهناي باند زياد ودقت بالا(تا 0.001هرتز) بسازد .

ازبسياري پيشتر،روش ساده تر وارزانتري توسط راديوآماتورها براي ثبات بخشيدن به نوسانسازها هم براي ارتقاع دستگاههاي تجارتي قديمي و هم براي استفاده در فرستنده و گيرنده هاي دستسازخانگي يا Home madeجديد بكارگرفته ميشودوآن استفاده از FLL يا دراصطلاح قفل فركانسي (Frequency Locked Loop) ميباشد.

طرزكارمداربسيارشبيه به PLL است با اين تفاوت كه پس از انتخاب فركانس موردنظرقفل فركانسي به صورت دستي انجام ميپذيرد . درشكل 7 مداركامل يك مدل از اين نوع FLL را كه داراي نشانگر فركانس نيز ميباشد ، ملاحظه ميفرماييد . دراين مدارازيك پردازنده PIC16F84 بعنوان شمارنده فركانس ومقايسه كننده استفاده شده ودرموقع فشارS1 مقايسه كننده داخل آي سي وارد عمل شده وبنا به اختلاف تفاضل بين فركانس ثبت شده بوسيله S1 وخروجي VCO ولتاژرادرپايه هاي RA1وRA0 بگونه اي بالا و پايين ميبرد كه فركانس خروجي VCO برابربا فركانس ثبت شده در هنگام فشارS1 باشد ، بديهيست جهت تغيير فركانس بايد يكبار ديگر S1 را فشار داده تامداراز حالت قفل خارج شود .

 7

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

برنامه اين آي سي بگونه اي ميباشد كه ميتوان فركانس پيش فرضي را (مثلاً 10.7مگاهرتزيا455كيلوهرتزويافركانس IF دستگاه SSB) به آن داد تا با فركانس ورودي جمع وياكسر گردد و برروي LCD حاصل آن نشان داده شود كه به همين دليل ميتواند بسيارمورد استفاده راديوآماتورها وديگر علاقمندان به ساخت مدارات راديويي قرار گيرد .

شكل زیر هنگاميكه مدار بالا بصورت عادي فركانس را نشان ميدهد.  8

 

 

 

 

شكل زیر هنگاميكه سوئيچ فشاري S1فشار داده ميشود ومدارمقايسه كننده وارد عمل ميگردد را نشان ميدهد و همينطور كه ملاحظه ميفرماييد درسطرپايين LCD فلش روبسمت چپ، پايين بردن ولتاژVCOرا نشان داده و شكل بعدي فلاش رو بسمت راست بالا بردن ولتاژVCO را جهت ثبات فركانس خروجي نشان ميدهد .

 9

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 10

 

 

 

در شكل زيريك مدار DDS را كه فركانسي مابين 100 كيلوهرتز تا 45 و60 مگاهرتزرا با دقت بسيار خوب 1هرتزتوليد ميكند مشاهده ميفرماييد . در اين مداراز يك تراشه ساخت Analog Device استفاده شده و به كمك دو ريزپردازنده كه يكي كنترل فركانس و ديگري فرمانهاي سوئيچ براي باندهاي مختلف را كنترل ميكنند تشكيل شده است و همانطور كه توضيح داده شد اينگونه تراشه هاي DDS احتياجي به VCO جهت ساخت فركانس ندارند و مستقيما فركانس مورد احتياج را تولبد مينمايند .

اين مدار داراي قابليت هايي همچون برنامه ريزي براي كم يا زيادكردن فركانس IF از 0 تا 65 مگاهرتز، انتخاب نوع مدولاسيون و خروجي براي كنترل اتوماتيك قطع يا وصل باندهاي مختلف ، برنامه ريزي براي ورودي CLOCK جهت فركانسهاي مرجع مختلف ، 20 حافظه براي فركانسهاي مختلف ، نشان دهنده حالت R دريافت يا T ارسال ، تنظيم دقيق فركانس با فركانس دريافتي از طرف مقابل يا در اصطلاحRIT ، تعيين تفاضل فركانس براي حالت USB,LSB,CW ، تعيين STEP و يا قدمهاي فركانسي 1و10و100و1000و10000و100000و1000000هرتز،وكاربرروي دو فركانس در يك زمان بطوريكه شما بتوانيد درحالت گيرنده برروي يك فركانس و در حالت فرستنده بر روي فركانس ديگر ارتباط برقرار كنيد كه در اصطلاح داراي دوVFOميباشد VFOAوVFOB.

همينطور كه ملاحظه ميفرماييد مدارمذكور داراي قابليتهاي خوبي براي بهره برداريهاي مختلف راديويي ميباشد و ميتواند توسط افراد علاقمند و راديوآماتورها درساخت مدارهاي مختلفي بكار گرفته شود .

 11B

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عكسهايي ازكيتهاي آماده :

 DDS1

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 DDS2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

علاقمنداني كه نياز به دو مدارFLL يا DDS بصورت كيت كامل ويا بصورت جدا دارند ميتوانند بصورت سفارش از طريق ارسال e-mail به آدرس  این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید   آن را تهيه و  هر  گونه سئوال در اين زمينه را با ما از  طريق   آدرس  مذكور  در ميان  گذاشته  و  جواب  آنرا  دريافت 

نمايند .                               

با تشكراز همراهي شما عزيزان 

  علي - قنبري